নতুন দিল্লী, ১৪ অক্টোবৰঃ দেশৰ মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত বিৰোধী দল আৰু বিভিন্ন সংগঠনৰ প্ৰতিবাদ অব্যাহত থকাৰ মাজতে কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী এল মুৰুগনে নিজৰ মন্ত্ৰী পদ আৰু ৰাজ্যসভাৰ সদস্য পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰিছে। ১৩ অক্টোবৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীলৈ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰি মুৰুগনে এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। তামিলনাডুত ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (বিজেপি)ক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে সম্পূৰ্ণ সময় দিয়াৰ উদ্দেশ্যে তেওঁ এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা বুলি জানিবলৈ দিছে।
মুৰুগনৰ পদত্যাগৰ ঘটনাই এনে এক সময়ত বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছে, যি সময়ত দেশৰ নিৰ্বাচনী ব্যৱস্থা, ভোটাৰ তালিকা সংশোধন আৰু গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ নিৰপেক্ষতাক লৈ ৰাজনৈতিক বিতৰ্ক তীব্ৰতৰ হৈ পৰিছে। অৱশ্যে, মুৰুগনৰ পদত্যাগৰ সৈতে জ্ঞানেশ কুমাৰৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা প্ৰতিবাদৰ কোনো প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক থকাৰ তথ্য প্ৰকাশ পোৱা নাই।
জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত প্ৰতিবাদ তীব্ৰতৰ
নিৰ্বাচন আয়োগে গ্ৰহণ কৰা ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ সংশোধন প্ৰক্ৰিয়া (Special Intensive Revision—SIR)ক কেন্দ্ৰ কৰি দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত প্ৰতিবাদ অব্যাহত আছে। বিৰোধী দলসমূহৰ অভিযোগ অনুসৰি, এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত বহু যোগ্য ভোটাৰৰ নাম ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ পৰাৰ আশংকা সৃষ্টি হৈছে। ইয়াৰ ফলত নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়াৰ স্বচ্ছতা আৰু নিৰপেক্ষতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে।
এই পৰিস্থিতিত মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ পদত্যাগৰ দাবীত কংগ্ৰেছকে ধৰি ‘ইণ্ডিয়া’ মিত্ৰজোঁটে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছে। দিল্লীতো বিৰোধী সাংসদসকলে নিৰ্বাচন আয়োগৰ কাৰ্যালয়লৈ সমদল উলিওৱাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আনহাতে, যুৱ সংগঠন আৰু নাগৰিক সমাজৰ একাংশৰ প্ৰতিবাদেও বিষয়টোক অধিক চৰ্চালৈ আনিছে।
অৱশ্যে, নিৰ্বাচন আয়োগে ভোটাৰ তালিকা সংশোধনৰ প্ৰক্ৰিয়াক বৈধ ভোটাৰ বাদ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাই বুলি নিজৰ স্থিতি প্ৰকাশ কৰি আহিছে। সেয়েহে, ভোটাৰ তালিকা সংশোধনক লৈ উত্থাপিত অভিযোগ আৰু নিৰ্বাচন আয়োগৰ ব্যাখ্যাৰ মাজত চলি থকা মতবিৰোধে দেশৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱেশ উত্তপ্ত কৰি ৰাখিছে।
পদত্যাগৰ ঘটনাই পুনৰ চৰ্চালৈ আনিছে ৰাজনৈতিক দায়বদ্ধতাৰ প্ৰশ্নঃ
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী এল মুৰুগনৰ পদত্যাগৰ সমান্তৰালভাৱে বিগত বছৰসমূহত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী, উচ্চপদস্থ বিষয়া আৰু বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠানৰ মুৰব্বীৰ পদত্যাগৰ ঘটনাসমূহো পুনৰ চৰ্চালৈ আহিছে। অৱশ্যে, এই প্ৰতিটো পদত্যাগৰ আঁৰত পৃথক কাৰণ আছিল আৰু সকলো ঘটনাক একেটা ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপটৰ সৈতে জড়িত কৰি চোৱাটো উচিত নহয়।
২০১৭ চনত নীতি আয়োগৰ প্ৰথম উপাধ্যক্ষ ড০ অৰবিন্দ পানাগড়িয়াই কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়লৈ উভতি যোৱাৰ সিদ্ধান্তৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পদত্যাগ কৰিছিল। একে বছৰৰ অক্টোবৰ মাহত যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পাছত তদানীন্তন কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী এম জে আকবৰে পদত্যাগ কৰে। ২০১৮ চনত মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা ড০ অৰবিন্দ সুব্ৰমণিয়ন আৰু ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ তদানীন্তন গৱৰ্ণৰ উৰ্জিত পেটেলেও পদত্যাগ কৰিছিল। উৰ্জিত পেটেলে ব্যক্তিগত কাৰণৰ কথা উল্লেখ কৰি কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পূৰ্বেই পদত্যাগ কৰে।
২০১৯ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিসংখ্যা আয়োগৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত অধ্যক্ষ পি চি মোহনন আৰু সদস্য ড০ জে ভি মীনাক্ষীয়ে নিৰ্দিষ্ট পৰিসংখ্যা প্ৰকাশৰ বিষয়ক লৈ অসন্তুষ্টিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পদত্যাগ কৰিছিল। সেই বছৰতে ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ উপ-গৱৰ্ণৰ ড০ বিৰল আচাৰ্যয়ো কাৰ্যকাল শেষ হোৱাৰ পূৰ্বে পদত্যাগ কৰে।
২০২০ চনত কৃষি আইনক লৈ কৃষকসকলৰ প্ৰতিবাদৰ মাজতে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী হৰসিমৰত কৌৰ বাদলে পদত্যাগ কৰিছিল। ২০২১ চনত কেন্দ্ৰীয় মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা কে ভি সুব্ৰমণিয়নে তিনি বছৰীয়া কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত পদ এৰিছিল। আনহাতে, ২০২৪ চনৰ লোকসভা নিৰ্বাচনৰ অধিসূচনা প্ৰকাশৰ কেইদিনমান পূৰ্বে নিৰ্বাচন আয়ুক্ত অৰুণ গোৱেলৰ পদত্যাগেও ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মহলত চৰ্চা লাভ কৰিছিল।
গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানৰ নিৰপেক্ষতাক লৈ প্ৰশ্নঃ
বৰ্তমান জ্ঞানেশ কুমাৰৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা প্ৰতিবাদৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে ভোটাৰ তালিকা সংশোধন প্ৰক্ৰিয়া আৰু নিৰ্বাচন আয়োগৰ নিৰপেক্ষতাক লৈ উত্থাপিত অভিযোগ। বিৰোধী পক্ষই এই বিষয়ত স্বচ্ছতা, জবাবদিহিতা আৰু নিৰপেক্ষ তদন্তৰ দাবী জনাই আহিছে। আনহাতে, নিৰ্বাচন আয়োগে নিজৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ বৈধতা আৰু উদ্দেশ্যৰ সমৰ্থনত ব্যাখ্যা আগবঢ়াইছে।
এনে পৰিস্থিতিত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী এল মুৰুগনৰ পদত্যাগে ৰাজনৈতিক মহলত নতুন চৰ্চাৰ সৃষ্টি কৰিলেও তেওঁৰ ঘোষিত উদ্দেশ্য হৈছে তামিলনাডুত বিজেপিৰ সাংগঠনিক ভেটি শক্তিশালী কৰা। তেওঁৰ পদত্যাগ আৰু মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্তৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা প্ৰতিবাদ—দুয়োটা পৃথক ঘটনা হ’লেও, বৰ্তমানৰ ৰাজনৈতিক পৰিৱেশত চৰকাৰী পদত থকা ব্যক্তিসকলৰ দায়বদ্ধতা, ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্ত আৰু গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা পুনৰ আলোচনাৰ বিষয় হৈ পৰিছে।
