কলকাতাঃ পশ্চিমবংগত তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ দলীয় পৰিচয়, সাংগঠনিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নিৰ্বাচনী প্ৰতীকক লৈ দলটোৰ ভিতৰত সৃষ্টি হোৱা মতভেদে নতুন ৰূপ লৈছে। তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ দুটা পক্ষই নিজকে দলটোৰ বৈধ প্ৰতিনিধি বুলি দাবী কৰি নিৰ্বাচন আয়োগৰ কাষ চাপিছে। এটা পক্ষৰ নেতৃত্বত আছে মমতা বেনাৰ্জী আৰু আনটো পক্ষৰ নেতৃত্বত আছে পশ্চিমবংগ বিধানসভাৰ বিৰোধী দলপতি ঋতব্ৰত বেনাৰ্জী। দুয়োটা পক্ষই দলৰ নাম আৰু পৰম্পৰাগত ‘জোৰা ঘাঁহফুল’ নিৰ্বাচনী প্ৰতীকৰ ওপৰত নিজৰ দাবী উত্থাপন কৰিছে।
এই বিবাদৰ মাজতে আগন্তুক ৬ অক্টোবৰত পশ্চিমবংগৰ নন্দীগ্ৰাম আৰু ৰেজিনগৰ বিধানসভা সমষ্টিত উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হ’ব। নিৰ্বাচন আয়োগে প্ৰকাশ কৰা সূচী অনুসৰি ১৬ ছেপ্টেম্বৰ আছিল মনোনয়ন-পত্ৰ দাখিলৰ অন্তিম দিন, ১৭ ছেপ্টেম্বৰত মনোনয়ন-পত্ৰ পৰীক্ষা আৰু ১৯ ছেপ্টেম্বৰলৈ প্ৰাৰ্থিত্ব প্ৰত্যাহাৰৰ সুযোগ থাকিব। ভোটগণনা ৯ অক্টোবৰত অনুষ্ঠিত হ’ব। নন্দীগ্ৰামৰ বিধায়ক শুভেন্দু অধিকাৰীয়ে দুটা সমষ্টিৰ পৰা জয়ী হোৱাৰ পাছত এটা আসন ত্যাগ কৰাৰ ফলত আৰু ৰেজিনগৰৰ বিধায়ক হুমায়ুন কবীৰে পদত্যাগ কৰাৰ ফলত এই দুয়োটা সমষ্টিত উপ-নিৰ্বাচনৰ প্ৰয়োজন হৈছে।
উপ-নিৰ্বাচনৰ সময়সূচী ঘোষণা হোৱাৰ পাছতেই তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ দলীয় নাম আৰু প্ৰতীকক লৈ চলি থকা বিবাদ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। কিয়নো নিৰ্বাচনত কোনটো পক্ষই ‘তৃণমূল কংগ্ৰেছ’ নাম আৰু ‘জোৰা ঘাঁহফুল’ প্ৰতীক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব, সেই বিষয়ত এতিয়াও নিৰ্বাচন আয়োগে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ঘোষণা কৰা নাই। ১৬ ছেপ্টেম্বৰৰ মনোনয়ন দাখিলৰ অন্তিম সময়সীমাৰ পূৰ্বে বিষয়টোৰ নিষ্পত্তি হ’ব বুলি দুয়োটা পক্ষই আয়োগৰ ওচৰত দাবী জনাইছিল।
ইতিমধ্যে ১২ ছেপ্টেম্বৰত নিৰ্বাচন আয়োগে দুয়োটা পক্ষৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে শুনানি অনুষ্ঠিত কৰিছিল। মুখ্য নিৰ্বাচন আয়ুক্ত জ্ঞানেশ কুমাৰৰ নেতৃত্বত আয়োগৰ পূৰ্ণ বিচাৰপীঠে দুয়োটা পক্ষৰ বক্তব্য শুনে। মমতা বেনাৰ্জীৰ পক্ষৰ হৈ তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ ৰাজ্যসভাৰ সাংসদ ডেৰেক অ’ব্ৰায়েনসহ প্ৰতিনিধিয়ে বক্তব্য আগবঢ়ায়। আনহাতে, ঋতব্ৰত বেনাৰ্জীয়ে নিজেই নিজৰ পক্ষৰ হৈ আয়োগৰ সন্মুখত উপস্থিত হয়। দুয়োটা পক্ষই নিজৰ দাবীৰ সমৰ্থনত বিভিন্ন নথি দাখিল কৰে।
শুনানিৰ পাছত নিৰ্বাচন আয়োগে ঋতব্ৰত বেনাৰ্জী নেতৃত্বাধীন পক্ষৰ পৰা অতিৰিক্ত নথি বিচাৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত মমতা বেনাৰ্জী নেতৃত্বাধীন পক্ষকো নিজৰ চূড়ান্ত বক্তব্য আৰু প্ৰয়োজনীয় অতিৰিক্ত নথি দাখিল কৰিবলৈ সময় দিয়া হয়। আয়োগে ১৬ ছেপ্টেম্বৰৰ বিয়লি ৩ বজাৰ ভিতৰত মমতা পক্ষৰ পৰা চূড়ান্ত বক্তব্য বা অতিৰিক্ত নথি বিচাৰিছিল। প্ৰয়োজন হ’লে ১৭ ছেপ্টেম্বৰত পুনৰ শুনানি অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথাও প্ৰকাশ পাইছিল।
ইয়াৰ মাজতে দলীয় প্ৰতীকৰ ব্যৱহাৰক লৈ দুয়োটা পক্ষৰ মাজত মতভেদ অধিক স্পষ্ট হৈছে। ঋতব্ৰত বেনাৰ্জী পক্ষই নিজকে তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ বৈধ সাংগঠনিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা পক্ষ বুলি দাবী কৰিছে। আনহাতে, মমতা বেনাৰ্জী নেতৃত্বাধীন পক্ষই দলটোৰ নাম আৰু প্ৰতীকৰ ওপৰত নিজৰ সাংগঠনিক অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থকা বুলি দাবী কৰিছে। মমতা পক্ষই আয়োগৰ ওচৰত যিকোনো অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থাৰ বিৰোধিতাও প্ৰকাশ কৰিছে।
এই বিবাদৰ পটভূমি ২০২৬ চনৰ পশ্চিমবংগ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পাছত অধিক স্পষ্ট হৈ পৰে। নিৰ্বাচনৰ পাছত তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ ভিতৰৰ মতভেদ ৰাজহুৱা ৰূপ লয় আৰু ঋতব্ৰত বেনাৰ্জী নেতৃত্বাধীন পক্ষই দলটোৰ সাংগঠনিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নেতৃত্বক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। ইয়াৰ পাছতে দলৰ নাম, সাংগঠনিক পৰিচয় আৰু নিৰ্বাচনী প্ৰতীক ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰক লৈ বিষয়টো নিৰ্বাচন আয়োগৰ সন্মুখলৈ যায়।
প্ৰাক্তন লোকসভা মহাসচিব পিডিটি আচাৰ্যই এই বিবাদৰ আইনী আৰু সাংবিধানিক দিশ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰি কয় যে চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পূৰ্বে নিৰ্বাচন আয়োগে দুয়োটা পক্ষৰ দাখিল কৰা নথি, সাংগঠনিক সমৰ্থন আৰু অন্যান্য তথ্য পৰীক্ষা কৰিব লাগিব। তেওঁৰ মতে, উপ-নিৰ্বাচনৰ সময়সীমাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি আয়োগে প্ৰতীক ব্যৱহাৰৰ বিষয়টোত কোনো অন্তৱৰ্তী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব পাৰে।
এনে পৰিস্থিতিত এটা সম্ভাৱনা হিচাপে কোনো এটা পক্ষক বৰ্তমানৰ প্ৰতীক ব্যৱহাৰৰ অনুমতি দি আনটো পক্ষক পৃথক প্ৰতীক প্ৰদান কৰাৰ বিষয়টো আলোচনা হৈছে। আনহাতে, দুয়োটা পক্ষৰ দাবী পৰীক্ষা কৰি বিষয়টো নিষ্পত্তি নোহোৱা পৰ্যন্ত বৰ্তমানৰ প্ৰতীক সাময়িকভাৱে ব্যৱহাৰৰ পৰা আঁতৰাই দুয়োটা পক্ষকে পৃথক প্ৰতীক দিয়াৰ সম্ভাৱনাৰ কথাও ৰাজনৈতিক আৰু আইনগত মহলত আলোচনা হৈছে। কিন্তু এইবোৰ বৰ্তমান সম্ভাৱনাহে; নিৰ্বাচন আয়োগে এই সন্দৰ্ভত কোনো চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ঘোষণা কৰা নাই।
নিৰ্বাচনী প্ৰতীকৰ বিষয়টো এই মুহূৰ্তত বিশেষ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। কাৰণ প্ৰতীকটো কেৱল নিৰ্বাচনী চিন হিচাপেই নহয়, দলীয় পৰিচয়ৰ সৈতেও জড়িত। সেয়ে কোনটো পক্ষই তৃণমূল কংগ্ৰেছৰ নাম আৰু ‘জোৰা ঘাঁহফুল’ প্ৰতীক ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিব, সেই সিদ্ধান্তে আগন্তুক উপ-নিৰ্বাচনত দুয়োটা পক্ষৰ প্ৰাৰ্থিত্ব আৰু প্ৰচাৰৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।
ইফালে, ১৭ ছেপ্টেম্বৰত নিৰ্বাচন আয়োগে দুয়োটা পক্ষৰ বক্তব্য আৰু দাখিল কৰা নথি পুনৰ পৰীক্ষা কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াত আগবাঢ়িছে। আয়োগে দলীয় পৰিচয়, সাংগঠনিক নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নিৰ্বাচনী প্ৰতীকৰ অধিকাৰ সন্দৰ্ভত কোনটো পক্ষৰ দাবী গ্ৰহণ কৰিব, সেয়া এতিয়াও স্পষ্ট হোৱা নাই। সেয়ে নন্দীগ্ৰাম আৰু ৰেজিনগৰৰ উপ-নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে নিৰ্বাচন আয়োগৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত পশ্চিমবংগৰ ৰাজনৈতিক মহলৰ লগতে দুয়োটা পক্ষৰ দৃষ্টি নিবদ্ধ হৈ আছে।
