নতুন দিল্লীঃ কৰ্মচাৰী ভৱিষ্য নিধি সংস্থা (EPFO)ৰ অধীনত বাধ্যতামূলক সামাজিক সুৰক্ষাৰ আওতা অধিক সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাই EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতাৰ বাবে বৰ্তমানৰ ১৫,০০০ টকাৰ মাহিলি দৰমহাৰ সীমা বৃদ্ধি কৰি ২৫,০০০ টকা কৰাৰ প্ৰস্তাৱত অনুমোদন জনাইছে। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ মতে, এই সিদ্ধান্তৰ ফলত ৫১ লাখৰো অধিক অতিৰিক্ত কৰ্মচাৰী EPFOৰ বাধ্যতামূলক সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ আওতালৈ অহাৰ সম্ভাৱনা আছে।
প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ অধ্যক্ষতাত বুধবাৰে অনুষ্ঠিত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকত এই সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। শ্ৰম আৰু নিয়োগ মন্ত্ৰালয়ে দাখিল কৰা প্ৰস্তাৱৰ ভিত্তিতে দৰমহাৰ সীমা ১৫,০০০ টকাৰ পৰা ২৫,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী অশ্বিনী বৈষ্ণৱে কেবিনেটৰ এই সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে সদৰী কৰে। নতুন ব্যৱস্থাৰ ফলত এতিয়ালৈকে বাধ্যতামূলক EPFOৰ আওতাৰ বাহিৰত থকা ১৫,০০০ৰ পৰা ২৫,০০০ টকাৰ ভিতৰত দৰমহা লাভ কৰা কৰ্মচাৰীৰ এটা বৃহৎ অংশ সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পথ মুকলি হ’ব।
EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতাৰ অধীনলৈ অহা কৰ্মচাৰীসকলে প্ৰযোজ্য নিয়ম অনুসৰি কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক সুৰক্ষা সুবিধা লাভ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত কৰ্মচাৰী ভৱিষ্য নিধি বা Employees’ Provident Fund (EPF), কৰ্মচাৰী পেঞ্চন আঁচনি বা Employees’ Pension Scheme (EPS) আৰু কৰ্মচাৰী জমা-সংলগ্ন বীমা আঁচনি বা Employees’ Deposit Linked Insurance Scheme (EDLI) অন্যতম। নতুন সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পাছত ১৫,০০০ৰ পৰা ২৫,০০০ টকাৰ মাহিলি দৰমহা লাভ কৰা কৰ্মচাৰীৰ এটা বৃহৎ অংশ এই সামাজিক সুৰক্ষা কাঠামোৰ আওতালৈ আহিব। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ ভৱিষ্য নিধি সঞ্চয়, অৱসৰকালীন পেঞ্চন সুৰক্ষা আৰু সংশ্লিষ্ট বীমা সুৰক্ষাৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাব।
উল্লেখযোগ্য যে EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতাৰ বাবে দৰমহাৰ সীমা শেষবাৰৰ বাবে ২০১৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ১৫,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০০৪ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ এই সীমাত কোনো পৰিৱৰ্তন কৰা হোৱা নাছিল। অৰ্থাৎ প্ৰায় ১২ বছৰৰ পাছত পুনৰবাৰ EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতাৰ দৰমহাৰ সীমা সংশোধন কৰা হৈছে। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ মতে, বিগত বছৰসমূহত দেশত দৰমহা আৰু আয়ৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে আনুষ্ঠানিক নিয়োগৰ পৰিসৰো যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। একাংশ ৰাজ্য আৰু বিভিন্ন কৰ্মক্ষেত্ৰত ন্যূনতম মজুৰিও পূৰ্বৰ ১৫,০০০ টকাৰ সীমাৰ ওচৰ চাপিছে। এই পৰিৱৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ সৈতে সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাক সামঞ্জস্যপূৰ্ণ কৰাৰ উদ্দেশ্যেই দৰমহাৰ সীমা ২৫,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে বুলি চৰকাৰে প্ৰকাশ কৰিছে।
ইয়াৰ পূৰ্বে মাহিলি ১৫,০০০ টকাৰ অধিক দৰমহাত নতুনকৈ চাকৰিত যোগদান কৰা কৰ্মচাৰী স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতালৈ নাহিছিল। ফলত প্ৰযোজ্য নিয়ম অনুসৰি এনে কৰ্মচাৰীৰ এটা অংশ বাধ্যতামূলক ভৱিষ্য নিধি, পেঞ্চন আৰু সংশ্লিষ্ট বীমা সুৰক্ষাৰ বাহিৰত থাকিব পাৰিছিল। এতিয়া নতুন সীমা ২৫,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰাৰ ফলত ১৫,০০০ৰ পৰা ২৫,০০০ টকাৰ দৰমহা পৰিসৰৰ বহু কৰ্মচাৰী বাধ্যতামূলক সামাজিক সুৰক্ষাৰ কাঠামোৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব।
দৰমহাৰ সীমা বৃদ্ধিৰ ফলত সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ বাবে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ ব্যয়ো বৃদ্ধি পাব। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, বৰ্তমানৰ বাৰ্ষিক বাজেটীয় সহায় প্ৰায় ১০,২৫০ কোটি টকা। নতুন ব্যৱস্থা কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পাছত এই ব্যয় বৃদ্ধি পাই প্ৰায় ১১,৩৩৯ কোটি টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ নতুন ব্যৱস্থাৰ বাবে চৰকাৰৰ বাৰ্ষিক ব্যয় প্ৰায় ১,০৮৯ কোটি টকাকৈ বৃদ্ধি পাব। চৰকাৰৰ মতে, এই অতিৰিক্ত ব্যয়ৰ জৰিয়তে অধিক সংখ্যক কৰ্মচাৰীক আনুষ্ঠানিক সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ আওতালৈ অনাৰ লগতে তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ আৰ্থিক সুৰক্ষা অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ হিচাপ অনুসৰি, দৰমহাৰ সীমা ২৫,০০০ টকালৈ বৃদ্ধি কৰাৰ ফলত ৫১ লাখৰো অধিক অতিৰিক্ত কৰ্মচাৰী EPFOৰ বাধ্যতামূলক আওতালৈ অহাৰ সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ ফলত কৰ্মচাৰীসকলৰ অৱসৰকালীন সঞ্চয়, পেঞ্চন সুৰক্ষা আৰু বীমা সুৰক্ষাৰ পৰিসৰ অধিক বিস্তৃত হ’ব। চৰকাৰৰ মতে, এই পদক্ষেপে আনুষ্ঠানিক নিয়োগৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে কৰ্মচাৰীসকলক দীৰ্ঘম্যাদী সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে অধিক শক্তিশালীভাৱে সংযুক্ত কৰাত সহায় কৰিব।
EPFOয়ে দেশৰ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে ভৱিষ্য নিধি, পেঞ্চন আৰু বীমা সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ আঁচনি পৰিচালনা কৰে। EPFৰ জৰিয়তে কৰ্মচাৰীসকলৰ ভৱিষ্য নিধি সঞ্চয় গঢ় লৈ উঠে, EPSৰ জৰিয়তে যোগ্য কৰ্মচাৰীয়ে পেঞ্চন সুৰক্ষা লাভ কৰে আৰু EDLIৰ জৰিয়তে EPFO সদস্যৰ সৈতে জড়িত বীমা সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হয়। নতুন দৰমহাৰ সীমাৰ ফলত এই সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ আওতা অধিক বিস্তৃত হোৱাৰ পথ মুকলি হৈছে।
কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ মতে, ২০১৪ চনত ১৫,০০০ টকাৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ পাছত দেশৰ অৰ্থনীতি, দৰমহাৰ পৰিসৰ, আয় আৰু আনুষ্ঠানিক নিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন হৈছে। সেই পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাক অধিক সামঞ্জস্যপূৰ্ণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আহি পৰিছে। সেয়ে নতুন সীমা নিৰ্ধাৰণৰ জৰিয়তে বৰ্তমানৰ কৰ্মসংস্থাপনৰ পৰিৱেশৰ সৈতে EPFOৰ কাঠামোক খাপ খুৱাবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছে।
এই সিদ্ধান্তৰ ফলত ১৫,০০০ৰ পৰা ২৫,০০০ টকাৰ দৰমহা লাভ কৰা কৰ্মচাৰীৰ এটা বৃহৎ অংশ বাধ্যতামূলক সামাজিক সুৰক্ষাৰ আওতালৈ আহিব। ইয়াৰ জৰিয়তে অধিক সংখ্যক কৰ্মচাৰীয়ে ভৱিষ্য নিধি সঞ্চয়, পেঞ্চন আৰু বীমা সুৰক্ষাৰ সুবিধা লাভ কৰাৰ সুযোগ পাব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে আশা কৰিছে যে এই পদক্ষেপে দেশৰ কৰ্মশক্তিৰ অধিক বিস্তৃত অংশক আনুষ্ঠানিক সামাজিক সুৰক্ষাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিব।
